تبلیغات
ایرانیان - وجه تسمیه و پیشینه تاریخی تایباد
چهارشنبه 19 اسفند 1388

وجه تسمیه و پیشینه تاریخی تایباد

• نوع مطلب: آشنایی با زمین ،
• نوشته شده توسط: امیرحسین

تایباد در‌گذشته «مغول‌آباد» «باخرز»، «طیبات»، «‌طایباذ»، «تائی آباد»، «تایب آباد»، «تایاباد»، «تایاباذ»، خوانده می‌شده است. نام نخستین این شهر «مغول آباد» بوده،‌ كه مغولان در اوایل سده 7 هـ . ق هنگام ورود به این ناحیه، آن را به نام خود خواندند. بعدها این محل، در اثر شیوع طاعون خالی از سكنه و ویران گردید. سال ها بعد، بار دیگر مردم در آن جا ساكن شده شهر را آباد کردند. نام «طیبات» به سبب سکونت شمار زیادی از عالمان، عارفان و مردان پاك ‌از جمله شیخ زین الدین ابوبكر - پیر تیمورلنگ - در این شهر به آن اتلاق شده است. مردم محل بر این باورند، كه در شهر تایباد و پیرامون آن، بادی می‌وزد، كه مدت وزش آن در یك شبانه روز، (24 ساعت) دوازده ساعت است، یعنی نیمی از یك شبانه روز، كه آن (12 ساعت) را « تای» می نامند. از این رو به این شهر «تای‌ باد» گفته اند.
ناحیه تایباد یا همان ناحیه باخرز، در دوران پیش از تاریخ و هم چنین در دوران های گوناگون پادشاهی ایرانیان، وجود داشته زیر نظر شاهان ایرانی، چون هخامنشیان و اشكانیان و پس از آن ساسانیان اداره می شده است. پس از لشكركشی مسلمانان، این ناحیه در 31 هـ . ق، به تصرف عرب ها در آمد، و پس از آن طاهریان، صفاریان و سپس سامانیان، بر خراسان، از جمله تایباد چیره شدند. تایباد در سده 6 هـ . ق دستخوش تاخت و تاز غزان قرار گرفت، و در آغاز سده 7 هـ . ق، گرفتار حمله خانمانسوز مغول گردید،‌ سپس تیمورلنگ، مردم این دیار را به خاك و خون كشید، با همه این بلاها، دیری نپایید كه بر ویرانه های خاك این سرزمین بار دیگر بناها برافراشته شد و آبادانی گذشته را اندك اندك باز یافت، و در سده 13 هـ . ق، به اوج خود رسید.
در دوران قاجاریان ناحیه باخرز (تایباد) توسط خان ها و رؤسای عشایر، به ویژه ایل هزاره، اداره می شد. در اوایل دوران پهلوی، هزاره ها بر ضد حكومت مركزی قیام كردند،‌ از این رو در 1312 هـ . ش، زمین های محمد یوسف هزاره (صولت السلطنه) - رییس ایل هزاره - با زمین هایی در یزد و فارس جابه جا شد و به آن حدود تبعید شدند. پس از شهریور 1320 هـ . ش و ورود متفقین به خاك ایران،‌ صولت السلطنه از فرصت استفاده كرده به خراسان بازگشت و در بهمن 1320 هـ . ش، تایباد را اشغال و سپس دیگر نقاط باخرز را گرفت. وی با فرستادن نیرو در چند روز بعد شكست خورد و به كلات نادری گریخت و در 29 اسفند 1320 هـ . ش به همراه خانواده خود تسلیم شد. 

نظرات()

 
وب سایت ختم قرآن مجید